Deliryum, yoğun bakımlarda çok sık görülen akut bir karışıklık halidir. Aniden başlayabilir ve hasta yakınlarına çoğu zaman çok ürkütücü gelir.
Deliryum kendini nasıl gösterir?
Deliryum çok farklı biçimlerde ortaya çıkabilir. Tipik belirtileri şunlardır:
- yer ve zaman algısının bozulması (nerede olduğunu ya da hangi gün olduğunu bilmemek)
- sanrılar (olmayan şeyleri görmek ya da duymak)
- korku ve şiddetli huzursuzluk
- karıştırmalar (yakınlarını tanımamak ya da onları yabancı sanmak)
Hastalarda deliryum neden gelişir?
Deliryum çoğunlukla birkaç etkenin bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Sık rastlanan tetikleyiciler şunlardır:
- uzun süren sedasyon ya da yapay koma
- ileri yaş
- sepsis gibi ağır enfeksiyonlar
- bazı ilaçlar
- yoğun bakımdaki gürültü ve ışık nedeniyle uyku eksikliği
- alkol ya da ilaç yoksunluğu
Deliryum ne kadar sürer?
Bu çok değişkendir. Bazı deliryum tabloları yalnızca bir iki gün sürer, bazıları birkaç hafta.
İlke olarak şu geçerlidir: Sedasyon ne kadar uzun sürdüyse ve hasta ne kadar yaşlıysa, deliryum da o kadar uzayabilir.
Buna karşı ne yapıyoruz?
Tek başına mucizevi bir çözüm yoktur, ancak birçok destekleyici önlem vardır:
- saat, takvim ya da fotoğraf gibi yön verici araçlar
- net bir gündüz-gece düzeni
- gereksiz ilaçların azaltılması
- gerektiğinde şiddetli huzursuzluğa yönelik hedefli ilaçlar
- mümkün olduğunda hasta yakınlarının sürece katılması
Deliryum geçer mi?
Evet – büyük çoğunlukla deliryum geçicidir.
Bazı hastalarda sonrasında hafif dikkat ya da bellek sorunları kalır; bunlar taburculuktan sonraki aylarda çoğu zaman daha da düzelir.
Hasta yakınları için özellikle önemli olan şudur: Yakınınız sizi şu anda tanımıyor ya da tutarsız şeyler söylüyor olsa bile – bu onun yeni hali değildir. Geçecektir.
📝 Kısaca özet
- deliryum = akut karışıklık hali
- yoğun bakımlarda çok sık görülür
- tipik belirtiler: yön kaybı, sanrılar ve korku
- süre: günlerden birkaç haftaya
- çoğu durumda tümüyle geriler
Almanca orijinal sayfa: was-ist-delir.html
← Tüm sorulara dön